Blockchain in de zorg

inzichten vanuit LABtalk

Blockchain technologie groeit harder dan ooit en is de grootste game-changer sinds de opkomst van het internet. "Society as we know it" is revolutionair aan het veranderen. Nu, niet straks, maar nu. Tijd om op te letten dus. Tijd voor LABtalk, een maandelijks terugkerend mini-event, waarbij een super-specialist aan een klein, geselecteerd gezelschap in lekentaal uitlegt wat een technologie precies inhoudt en hoe je die technologie positief en duurzaam toepast. Dit keer was het de beurt aan Vince Meens van #Brightlands.

Mijn raderen gingen op volle toeren draaien toen ik, luisterend naar Vince, de brug sloeg tussen de mogelijkheden van Blockchain op je Persoonlijk Zorg Dossier en de onzekerheid die ik steeds vaker hoor tijdens onze Design Sprints bij (zorg)organisaties over de aanstaande (25 mei 2018 is het zo ver) Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

Volwassen technologie in wording

Even terug naar de basis: blockchain technologie is onder andere zo hard aan het groeien dankzij start-ups die schijnbaar moeiteloos miljoenen ophalen bij een ICO. De huidige waarde van crypto-currencies schijnt een waarde van 150 miljard euro te evenaren… Interessant inzicht tijdens de LABtalk is dat veel ICO's grote bijdragen krijgen van bitcoin- en ether eigenaren, omdat die een weg naar buiten (lees: terug naar ouderwetse dollars en euro's) zoeken voor hun miljoenen crypto-munten zonder de belastingdienst uit te hoeven leggen waar de oorsprong ligt. Ga ik nog een keer uitdiepen in een ander artikel, we dwalen af.

Hoe dan ook, de lijst van crypto-currencies en blockchain oplossingen lijkt eindeloos. En ze zijn allemaal gericht op het beter én goedkoper oplossen van een probleem dan de huidige gecentraliseerde diensten. Het grootste probleem nu is adoptie. De technologie is snel volwassen aan het worden, maar is nog verre van gemeengoed. Zeker niet in de zorg. Dat ligt voornamelijk aan het (nog) uitblijven van succesvolle use-cases en de lock-in van een handvol EPD boeren (Electronisch Patiënten Dossier), die welvaren bij eigenaarschap van de database en de angst van grote boetes vanuit de AVG, waardoor de grote conservatieve krachten in de zorg niet in beweging lijken te komen.

Idioot eigenlijk, als je bedenkt dat juist blockchain technologie de ultieme oplossing biedt voor zelf-eigenaarschap van medische dossiers. En precies dit zelf-eigenaarschap, baas over eigen data, is een grote wens van veel patiënten én van zorginstellingen die met privacy gevoelige informatie werken.

Geen doel maar het middel

Waarom zijn we dan niet en masse over aan het stappen op blockchain voor dit doeleinde? Waarschijnlijk omdat IT bedrijven blockchain als doel proberen te verkopen. Niet doen! Blockchain technologie is geen doel, maar een middel. Een middel om waarde toe te voegen aan een platform. Blockchain technologie doet namelijk veel meer dan gedecentraliseerde transacties bijhouden en data veilig bewaren: het kan je volledige zeggenschap over jouw eigen medische data geven.

Voor de goede orde: binnen de huidige systemen zijn alle diensten en datastromen gecentraliseerd bij de service provider. Feitelijk zijn deze diensten - en dus de data, houd je zelf niet voor de gek - eigendom van die service provider, terwijl de data door jou en mij gegenereerd wordt. Wat er precies mee gebeurt en aan wie het (geanonimiseerd of niet) wordt doorverkocht binnen Big Data modellen voor grotere omzetten heb je zelf geen zicht op. Er is een totale afhankelijkheid van de eigenaar van het platform. En bij een hack van een dergelijk platform is er niks wat jij kunt doen om jouw data te beschermen, want zodra jouw data op iemand anders', gecentraliseerde database staat is het niet meer van jou. Helaas komen zulke hacks voor. En helaas wordt buiten jouw zicht of goedkeuring jouw data ook doorverkocht aan derden. Daar kan blockchain technologie wat aan doen.

Baas van eigen data

De blockchain geeft je totale zelf-eigenaarschap over je eigen (medische) data, gevalideerd door een volledig gedecentraliseerde database, die met conventionele middelen niet gehackt kan worden, fraude voorkomt, kosten reduceert en bovendien transacties real-time verwerkt. Je hebt als het ware een eigen kluisje voor jouw eigen persoonlijke medische data op de blockchain. Die kluis, de code van die kluis en de inhoud van die kluis zijn van jou. Niet van een centrale database eigenaar. De blockchain heeft geen centrale database eigenaar.

En je bepaalt zelf wat je met jouw data doet: deel het met niemand of met iemand. Deel het met je arts of met je kinderen. Of versnel medisch onderzoek door het te delen met de wetenschap. Omdat jij dat wilt voor dat doel, niet omdat een database eigenaar het wilt voor zijn doel.

Er moet nog veel gebeuren voordat blockchain technologie wijd en zijd geaccepteerd en geïntegreerd is, maar we zijn er bijna. De grootste uitdaging zit 'm nu in een verandering van organisatie gerichte doelen naar echte gebruikers gerichte doelen. We worden ons steeds bewuster van de noodzaak om baas over eigen data te zijn in een tijd dat dataveiligheid steeds belangrijker wordt. Blockchain verenigt beide doelen.